Bonaire is een eilandgebied en na Curaçao het
grootste eiland van de Nederlandse Antillen. Het is gelegen in het
zuidelijke deel van de Caraïbische Zee, voor de kust van Venezuela,
en behoort tot de ABC-eilanden van de Kleine Antillen. De hoofdstad
van Bonaire is Kralendijk. De oudste nederzetting is Rincon.,
,
 De eerste bewoners van Bonaire waren de Caiquetio indianen die het
eiland vanaf Venezuela bereikten rond 1000 AD. Restanten van deze
indianen zijn onder andere te vinden in de vorm van rotstekeningen
in de buurt van Onima aan de oostkust van Bonaire.,
,
In 1499 landden Alonso de Ojeda en Amerigo Vespucci als een van de
eerste Europeanen op Bonaire. Zij namen het eiland voor Spanje in
bezit. Omdat Bonaire geen goud had en niet geschikt was voor de
landbouw zagen de Spanjaarden geen noodzaak een kolonie te stichten.
De lokale indianen werden afgevoerd om als slaven te dienen in
plantages in Zuid-Amerika. In 1526 introduceerden de Spanjaarden vee
op Bonaire. Als gevolg hiervan komen ezels (of buriku) en geiten (of
kabritu) er in het wild voor.,
Ondertussen ontstond een kleine gemeenschap op het eiland in het
plaatsje Rincon, dat in een vallei tussen de heuvels veilig was voor
piraten.
De mensen uit deze gemeenschap waren vooral veroordeelden
en krijgsgevangenen.,
,
In 1633 veroverde Nederland Bonaire op de Spanjaarden. Het kwam
onder het gezag van Wouter van Twiller, gouverneur van de nieuwe
Nederlanden, en kwam onder bestuur van de West-Indische Compagnie.
Deze importeerde een kleine hoeveelheid slaven voor landbouw
(voornamelijk hout en maïs) en zoutwinning. Slaven die in de
zoutwinning werkten, verbleven in slavenhutjes bij de zoutpannen,
nauwelijks hoger dan 2 meter. Deze hutjes zijn nog steeds te zien op
Bonaire. De slavernij is in 1863 afgeschaft op Bonaire.,
,
In het begin van de negentiende eeuw verloor Nederland de
heerschappij over de Antillen twee maal aan Groot-Brittannië. Toen
de eilanden in 1816 definitief aan Nederland werden toegewezen,
bouwde de Nederlandse overheid Fort Oranje in Kralendijk om het
eiland te beschermen. De kenmerkende vuurtoren in het fort is
gebouwd in 1868. Zout was inmiddels de grootste bron van inkomsten
voor het eiland. De productie was zo groot geworden dat er vier
obelisken gebouwd werden om de schepen naar de zoutpannen te leiden.,
,
In de twintigste eeuw werd tenslotte de haven vernieuwd en werd een
vliegveld, Flamingo Airport, aangelegd. In 1936 kregen mannen
stemrecht. Gedurende de Tweede Wereldoorlog diende Bonaire als
concentratiekamp voor gevangen Duitsers en Nederlandse nazi's. Onder
Koningin Juliana werden de Antillen in 1954 een autonoom deel van
het Koninkrijk der Nederlanden.,
,
Sociale situatie,
Demografie,
Bonaire heeft ongeveer 13.000 inwoners. Het merendeel van de
bevolking is rooms-katholiek. Verder is er een kleine protestantse
gemeenschap en zijn de evangelische gemeenten sterk in opkomst (zo'n
10% van de bevolking).,
,
De officiële taal is het Nederlands; de bevolking spreekt doorgaans
Papiaments (een mengtaal van Nederlands, Spaans en Portugees) maar
ook Engels en Spaans worden vrij algemeen gesproken.,
,
Economie,
De belangrijkste economische sectoren zijn toerisme en de
zoutwinning. Het zuidelijk deel van het eiland is ingericht voor
natuurvriendelijke zoutwinning. Bonaire is bekend om een van 's
werelds mooiste onderwater natuurreservaten en is daarmee zeer
geliefd bij sportduikers.,
,
Politiek,
Bonaire valt in het Koninkrijk der Nederlanden binnen het
staatsverband van de Nederlandse Antillen. Het landsbestuur van de
Nederlandse Antillen is gevestigd in Willemstad op Curaçao.
Daarnaast is er een lokaal eilandsbestuur dat zitting heeft in
Kralendijk.,
,
Op 10 september 2004 werd op Bonaire een niet-bindend referendum
gehouden. Van de kiesgerechtigden stemden 59 procent voor een
rechtstreekse band met Nederland. Slechts 16 procent stemden voor
voortzetting van de huidige situatie, waarbij Bonaire een deel is
van de Nederlandse Antillen.,
,
Natuur,
,
Washington Slagbaai Nationaal Park,
De hele Noordpunt van Bonaire is een beschermd natuurgebied, het
Washington Slagbaai Nationaal Park. Het park, 6.000 hectare groot,
is in 1969 ingesteld als het eerste natuurpark van de Nederlandse
Antillen. Het herbergt een scala aan leefgebieden, waaronder de
duinen bij de boca's (inhammen) aan de noordkust, de saliñas
(zoutmeren), de pos (bronnen)en de berggebieden. Het park is rijk
aan vogels en andere dieren, met name hagedissen en leguanen. Binnen
het park liggen twee gebieden die internationaal erkend zijn als
belangrijk watergebied in het kader van de Ramsar-conventie: saliña
Slagbaai en het Gotomeer. Ook vanuit cultuurhistorisch oogpunt is
het park van grote betekenis, onder andere vanwege de plantages en
de historie van Slagbaai. Bij de ingang van het park is een
interessant museum ingericht. Vanaf de entree zijn enkele
wandelingen uitgezet. Het park is goed toegankelijk met de auto en
mountain bikers zijn ook welkom.,
,
Bonaire National Marine Park,
Het Bonaire National Marine Park, of BNMP, is het oudste marine
reservaat ter wereld. Het park is in 1979 ingesteld en omvat 2.600
hectare koraalrif, zeegras- en mangrovevegetaties. Het strekt zich
uit van de kust tot een diepte van 60 meter rond het eiland. Ook de
schitterende lagune Lac maakt deel uit van het onderwaterpark. In
1999 ontving het onderwaterpark de status van nationaal park. Het
onbewoonde eilandje Klein Bonaire werd in 2001 als wettelijk
beschermd natuurgebied aan het onderwaterpark toegevoegd. De
westzijde van Bonaire is bezaaid met duikplaatsen die eenvoudig
vanaf het strand bereikbaar zijn. De duikplaatsen rondom Klein
Bonaire zijn voor duikers per boot bereikbaar. Met uitzondering van
een klein gebied is het BNMP geheel vrij toegankelijk voor duikers.
Uniek aan het BNMP is dat het geheel draait op eigen inkomsten
(zonder subsidie). De inkomsten komen uit een toegangsprijs voor
duikers van US$ 25 per persoon per jaar. Andere gebruikers, zoals
zwemmers, surfers, kite boarders, kajakkers en watersporters,
betalen een toegangsprijs van $ 10. Hiermee heeft men ook toegang
tot het Washington Slagbaai Nationaal Park. Naast natuurbescherming
zorgt het BNMP voor voorlichting over verantwoord duiken aan
toeristen en voor het onderhoud van aanlegplaatsen (boeien) voor
boten met duikers.,
,
Klein Bonaire,
Voor de kust bij Kralendijk ligt het eiland Klein Bonaire, of
gewoonweg Klein in de volksmond. Het eiland is 700 hectare groot,
geheel vlak en slechts begroeid met kleine struiken en cactussen. Op
het eiland komen zeker 76 plantensoorten en ca. 55 diersoorten voor.
Het is omgeven met een schitterend koraalrif. De stranden aan de
noord- en westkant zijn de belangrijkste nestplaatsen voor
zeeschildpadden. Op het eiland liggen ook enkele saliñas of
zoutmeren. Hierin foerageren wel flamingo's. Om deze reden en
vanwege de ongerepte koraalriffen en de neststranden voor
zeeschildpadden, wordt het eiland beschermd als watergebied van
internationale importantie door de Ramsar-conventie. Met de groei
van het duiktoerisme op Bonaire wilden projectontwikkelaars op Klein
Bonaire hotels bouwen. Vlak voor de eeuwwisseling werd het eiland
met hulp van Nederland, het Wereld Natuur Fonds en andere
natuurbeschermers door het eilandgebied Bonaire aangekocht en veilig
gesteld. Sinds 2001 is Klein Bonaire een wettelijk beschermd
natuurgebied. Het eiland is per boot bereikbaar voor duikers,
snorkelaars en dagjesmensen.,
,
Lac,
Het Lac is een schitterende ondiepe lagune in het zuidoosten van
Bonaire. Het gebied van 700 hectare is omzoomd met mangroven. Lac
maakt deel uit van het beschermde onderwaterpark en is aangewezen
als watergebied van internationale importantie in het kader van de Ramsar-conventie. De baai is uniek vanwege het voorkomen van zeegras
en mangrove. Een deel van de mangroven is door de beperkte
toegankelijkheid vrijwel ongestoord en daarmee van belang als
rustgebied voor vogelsoorten. Lac is een belangrijke rustplaats en
broedgebied voor tal van vogels en mariene ongewervelden, waaronder
de Kroonslak ofwel de Karkó. Vroeger kwam dit schelpdier hier in
grote hoeveelheden voor, maar door overbevissing is de populatie
grotendeels uitgeroeid. Het gebied heeft een kraamkamerfunctie voor
rifvissen en is het voedselgebied voor de Groene zeeschildpad.,
,
Pekelmeer,
Het Pekelmeer en het flamingoreservaat (800 ha.) maken deel uit van
het grote watergebied in het zuidwesten van het eiland. In dit
gebied wordt nog steeds zout gewonnen. Het is ook het belangrijkste
voedsel en leefgebied voor de flamingo. Een mooi samengaan van
economie en ecologie. In deze omgeving bevinden zich, afhankelijk
van het seizoen, tussen de 2.000 en 7.000 flamingo’s. Het
flamingoreservaat is de belangrijkste broedplaats voor de flamingo
in het zuidelijk Caribisch gebied. De totale populatie die migreert
tussen Bonaire en Zuid-Amerika wordt geschat op 20.000 exemplaren.
De flamingo stelt bijzondere eisen aan zijn omgeving
(waterkwaliteit, rust) en is zeer gevoelig voor verstoringen. Het
Pekelmeer en de flamingo reservaat zijn aangewezen als watergebied
van internationale betekenis volgens de Ramsar-conventie. Bonaire
zal de flamingo, het symbool van het eiland, actief blijven
beschermen. De vogels krijgen ruimte en rust.,
,
Saliñas en grotten,
Saliñas zijn zoutmeren of inhammen die door een dam van dood koraal
zijn afgesloten van de zee. Ze hebben een belangrijke functie
doordat ze zorgen voor de opvang en filtratie van (regen)water. Zo
wordt voorkomen dat voedingsstoffen en gronddeeltjes het rif in
spoelen en daar tot schade aan de koralen leiden. Deze functie is
vooral cruciaal bij hevige regenval. Saliñas zijn verder een
belangrijk voedselgebied voor tal van watervogels. Slagbaai,
Gotomeer, Pekelmeer en de saliñas op Klein Bonaire zijn
watergebieden van internationale betekenis in het kader van de
Ramsar-conventie.,
, 
Bonaire heeft vele tientallen grotten. Als geologische
verschijningsvorm geven ze een beeld van de oudste geschiedenis van
het eiland. Op diverse plaatsen zijn grotten voorzien van
rotstekeningen, aangebracht door de oorspronkelijke Indiaanse
bewoners van Bonaire. Sommige grotten bieden woonruimte aan
vleermuizen of aan de blinde Typhlatia garnaal. Vleermuizen
vervullen een nuttige functie in het ecosysteem: ze vangen grote
hoeveelheden insecten (waaronder muggen) of dragen zorg voor de bestuiving
van bloemen, waaronder die van cactussen. De grootste bedreiging voor
vleermuizen vormt de vernietiging of verstoring van hun verblijfplaatsen. |